Empathie als Wapen in een Narcistische Relatie

Zelfreflectie

Zelfreflectie is normaal een krachtig middel om te blijven groeien, zowel in het leven als in een relatie. Je blikt terug, evalueert en past aan wat je denkt dat beter werkt. Zelfreflectie zorgt voor een 'sorry' als je een fout hebt gemaakt en voor de 'dankjewel' als je iets hebt gekregen.

In een narcistische relatie kan zelfreflectie echter bijdragen aan je ondergang (om het dramatisch uit te drukken). Als je relatieproblemen hebt en ervan uitgaat dat je partner net zoals jij zijn portie zelfreflectie 'verteerd' in de hoop zo de relatie terug te verbeteren ben je zeer kwetsbaar voor zijn manipulaties. Je stelt je open. Je bent bereid te luisteren en te werken aan jezelf. En dat proces vraagt energie. Energie die op jezelf is gericht en niet op de andere. Wantrouwen heeft geen plaats in deze 'modus', dus je maakt jezelf als het ware blind voor de onterechte kritiek die op je wordt losgelaten.

Als je deze manipulatiegolf in je opneemt als terechte en oprechte gevoelens van je partner om dan terug te gaan naar zelfreflectie is het zaadje geplant. Je probeert te werken aan aspecten van je persoonlijkheid en leven die perfect ok zijn. Dit veroorzaakt een energielekkage. Je loopt stilaan leeg. Je zou het kunnen vergelijken met de parasitoïde voortplanting van de sluipwesp. De wesp prikt een rups of spin en legt eitjes in het lichaam, waarna de larven het gastdier van binnenuit opeet.

Daarom zijn empathische mensen de meest gewenste slachtoffers van de narcist. Iemand die niet openstaat voor de gevoelens van een ander en niet bereid is om aan zichzelf te werken zal relatief onbekend zijn met het concept 'narcisme'. Misschien zijn ze het zelf wel? ;)

De Rollen omgedraaid

Maar je kunt de rollen omdraaien door nog een stap verder te gaan. Deze fase is beangstigend, maar werkt bevrijdend.

Wanneer je beseft dat er iets niet pluis is in de bereidheid of effectiviteit van zelfreflectie van je partner, kan het zijn dat je jouw eigen zelfreflectie 'on hold' zet om dat van hem over te nemen. Je kruipt in zijn geest en zijn vel. Omdat ze meestal een dubbel leven leiden vraagt het al je energie, maar het kan wel je redding zijn. Want wat je ontdekt is verontrustend. Je kijkt als het ware over de muur naar zijn wereld en die is donker, ondoordringbaar en bewoond door monsters. Het kan zijn dat je hierdoor medelijden krijgt met de narcist. Hij moet hier immers dagelijks in proberen te overleven.

Heb je nog wat energie over en wil je hem toch nog bereiken? Dan is dit het moment voor dé ultieme - en laatste - reddingspoging.

Enkele tips voor deze reddingspoging:

• Bereid het tot in de puntjes voor. Jij leidt het gesprek. De uitnodiging voor het gesprek moet bijna officieel zijn en zeer duidelijk de spelregels overbrengen.

• Vraag hem te zwijgen tot je klaar bent met je uitleg. Laat je niet van de wijs brengen. Als hij vaak zegt dat hij van je houdt en de relaties ook wilt redden, gebruik je deze woorden om te verhinderen dat hij het gesprek overneemt.

• Maak een schema dat voor jezelf en voor hem alles visueel maakt, met voorbeelden, triggers en bewijzen.

• Spreek vanuit zijn wereld, volg je intuïtie, zonder oordeel en zonder kwaadheid of frustraties.

• Check regelmatig in bij de narcist of hij kan volgen.

• Maak een 'ja/nee'-vragenlijst die hem onomstotelijk leidt naar een bepaalde conclusie en eis ook alleen 'ja/nee'-antwoorden.

• Heb je hem bereikt? Geef hem dan ook tips mee rond nazorg. Hij zal extra kwetsbaar zijn en dit in onbekend terrein. Hij is duisternis gewoon dus het licht zal hem verblinden. Daardoor kan hij vreemde dingen doen. Hij zal terugvallen op gedrag van vóór zijn trauma (meestal in de kindertijd). Zijn omgeving weet niet dat hij zich in deze kwetsbare staat bevindt en zal hem nog steeds met wantrouwen bekijken en behandelen. Norse reacties op zijn kinderlijke openheid zijn niet te vermijden. De triggers om terug te vallen in zijn oude copingmechanismen zijn zo talrijk dat de kans klein is dat hij blijvend 'genezen' is, maar je hebt het wel geprobeerd en kunt nu afscheid nemen.

Deze laatste fase geeft je gek genoeg jouw eigen macht terug. Het bevestigt je als empathisch en liefdevol wezen dat niet aan zichzelf moet twijfelen. De eigenschappen waar de narcist op teerde herstel je terug in hun waarde. Je beseft hoe sterk je bent.

Ja, je zult misschien rouwen... maar om de illusie, niet om de persoon. Om de verloren jaren en dromen die je in die jaren had willen verwezenlijken, niet om de relatie. Maar tegelijk zal je beseffen dat alles (nog) mogelijk is nu je bewust bent van je eigen kracht.